Dalsze życie przedsiębiorstwa, czyli zarząd sukcesyjny

DALSZE ŻYCIE PRZEDSIĘBIORSTWA, CZYLI ZARZĄD SUKCESYJNY

W dniu 25 lipca 2018 r. Prezydent RP podpisał ustawę, która dla wielu przedsiębiorców może być istotna. Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. wprowadza bowiem zarząd sukcesyjny, który pozwoli przedsiębiorcom na powołanie zarządcy sukcesyjnego, który prowadzić będzie bieżące sprawy w firmie po śmierci właściciela.

Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej ma na celu uregulowanie zasad tymczasowego zarządzania przedsiębiorstwem po śmierci przedsiębiorcy, który prowadził jednoosobową działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o działalności Gospodarczej (CEIDG) o raz kontynuowanie tej działalności.

Wprowadzone zmiany są kluczowe dla osób, które prowadzą małe przedsiębiorstwa i w przyszłości chcieliby przekazać swój mały biznes swoim bliskim. Na chwilę obecną, spadkobiercy nie mogą od tak przejąć przedsiębiorstwa, bowiem nie mogą korzystać m.in. NIP firmy, umów o pracę, zezwoleń czy koncesji, jak również w stosunku do tych osób nie są ważne inne decyzje administracyjne, które wydane zostały na rzecz zmarłego przedsiębiorcy. Ustawa o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej ma zapewnić właśnie ciągłość istnienia i funkcjonowania takiego przedsiębiorstwa.

Analizując treść ustawy, by ustanowić zarząd sukcesyjny konieczne będzie powołanie zarządcy sukcesyjnego, wyrażenie zgody osoby powołanej na pełnienie tej funkcji oraz dokonanie wpisu do CEIDG zarządcy sukcesyjnego. Co do zasady, przedsiębiorca winien dokonać powyższych jeszcze za swego życia. Dlaczego co do zasady? Mianowicie, ustawa wprowadza wyjątek, kiedy możliwe jest ustanowienie zarządcy sukcesyjnego już po śmierci przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 9 ustawy, przedsiębiorca może powołać zarządcę sukcesyjnego w ten sposób, że: wskaże określoną osobę do pełnienia funkcji zarządcy sukcesyjnego albo zastrzeże, że z chwilą jego śmierci wskazany prokurent stanie się zarządcą sukcesyjnym. Z kolei, jeżeli przedsiębiorca nie złożył wniosku o wpis do CDEIG zarządcy, wówczas po jego śmierci zarząd sukcesyjny może zostać ustanowiony wyłącznie w wyniku powołania zarządcy na podstawie art. 12. I to jest właśnie wyjątek od ogólnej zasady, bowiem art. 12 tej ustawy wskazuje, że jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony z chwilą śmierci przedsiębiorcy, po śmierci przedsiębiorcy zarządcę sukcesyjnego może powołać:

1. małżonek przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku, lub

2. spadkobierca ustawowy przedsiębiorcy, który przyjął spadek, albo

3. spadkobierca testamentowy przedsiębiorcy, który przyjął spadek, albo zapisobierca windykacyjny, który przyjął zapis windykacyjny, jeżeli zgodnie z ogłoszonym testamentem przysługuje mu udział w przedsiębiorstwie w spadku.

Kolejne ustępy art. 12 są równie istotne, bowiem wskazuję, że p o uprawomocnieniu się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowaniu aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydaniu europejskiego poświadczenia spadkowego zarządcę sukcesyjnego może powołać wyłącznie właściciel przedsiębiorstwa w spadku. Dalej, do powołania zarządcy sukcesyjnego w przypadku, o którym mowa w ust. 1 albo 2, wymagana jest zgoda osób, którym łącznie przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku większy niż 85/100. Co więcej, powołanie zarządcy sukcesyjnego w przypadku, o którym mowa powyżej, oraz zgoda każdej z osób , tórym łącznie przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku większy niż 85/100 wymagają zachowania formy aktu notarialnego.

Mając powyższe na uwadze można zauważyć, iż ustanowienie zarządcy jeszcze za życia przedsiębiorcy pozwoli uniknąć wielu formalności, ale i kosztów. Wyznaczenie zarządcy po śmierci spadkodawcy nie może się odbyć bez udziału notariusza, a to jak wiadomo- wiąże się z dodatkowymi kosztami.

Co ciekawe, ustanowienie zarządcy sukcesyjnego będzie możliwe również w razie zawieszenia działalności gospodarczej.

Wymagania co do osoby zarządcy nie są wygórowane. Zgodnie z art. 8 ustawy, na zarządcę sukcesyjnego może być powołana osoba fizyczna, która ma pełną zdolność do czynności prawnych. Nie może pełnić funkcji zarządcy sukcesyjnego osoba, wobec której prawomocnie orzeczono: zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 373 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 2344 i 2491 oraz z 2018 r. poz. 398, 685, 1544 i 1629), lub środek karny albo środek zabezpieczający w postaci zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej, obej- mującego działalność gospodarczą wykonywaną przez przedsiębiorcę lub działalność gospodarczą w zakresie zarządu majątkiem.

Funkcję zarządcy sukcesyjnego w jednym czasie może pełnić tylko jedna osoba. Jednakże, art. 11 ust. 2 ustawy przewiduje możliwość powołania zarządcy sukcesyjnego na wypadek, gdyby zarządca sukcesyjny powołany w pierwszej kolejności zrezygnował z pełnienia tej funkcji albo nie mógł jej pełnić z powodu śmierci, ograniczenia lub utraty zdolności do czynności prawnych, odwołania go przez przedsiębiorcę albo uprawomocnienia się orzeczenia o zakazie, kiedy to wobec osoby powołanej prawomocnie orzeczono zakaz prowadzenia działalności, środek karny albo środek zabezpieczający w postaci zakazu prowadzenia określonej działalności gospodarczej, obej- mującego działalność gospodarczą wykonywaną przez przedsiębiorcę lub działalność gospodarczą w zakresie zarządu majątkiem. Powołanie takiego zarządcy sukcesyjnego, następuje z chwilą rezygnacji zarządcy sukcesyjnego powołanego w pierwszej kolejności, jego śmierci, ograniczenia lub utraty przez niego zdolności do czynności prawnych, jego odwołania przez przedsiębiorcę albo uprawomocnienia się orzeczenia o zakazie, o którym mowa powyżej.

Instytucja zarządu sukcesyjnego jest rozwiązaniem tymczasowym. Daje bowiem następcom prawnym czas na podjęcie decyzji co do dalszych losów firmy, tj. czy zamierzają kontynuować działalność, a może postanowią jednak sprzedać firmę. W tym jednak czasie, ustanowiony zarządca sukcesyjny obejmuje prowadzenie przedsiębiorstwa z dodaniem oznaczenia „w spadku” oraz uzyskuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z jego prowadzeniem. Istotne jest, że zarządca dokonuje czynności zwykłego zarządu w sprawach wynikających z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku. Zarządca sukcesyjny dokonuje czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu za zgodą wszystkich właści- cieli przedsiębiorstwa w spadku, a w przypadku braku takiej zgody – za zezwoleniem sądu.

Ciekawe jest jednak to, że zgodnie z art. 32 ustawy, za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku, a więc przez zarządcę, solidarną odpowiedzialność ponoszą właściciele przedsiębiorstwa w spadku. Dalej, art. 33 ust. 1 stanowi, że co do zasady, zarządca sukcesyjny nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania zaciągnięte na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku. Uregulowanie to jest dosyć niebezpieczne, bowiem w praktyce może wyglądać to tak, że to właśnie spadkobiercy będą odpowiadać całym swoim majątkiem za wszystkie zobowiązania, które zaciągnie zarządca w okresie prowadzenia firmy, np. weźmie kredyt, który nie będzie spłacany, a o którym nawet nie będą wiedzieć. Jednakże, zarządca sukcesyjny ponosi jednak odpowiedzialność osobistą wobec spadkobierców. – Jeżeli któryś spadkobierca udowodni, że pod rządami zarządcy firma ma gorsze wyniki i sąd przyzna rację, że taka sytuacja jest konsekwencją błędów zarządcy – spadkobiercy mogą dochodzić od niego wyrównania ich strat.

Powołana instytucja ma jednak więcej zalet, aniżeli wad. Ustanowiony zarządca, po śmierci przedsiębiorcy będzie osobą upoważnioną do wykonywania umów, tj. będzie mógł swobodnie realizować zlecenia, wykonywać usługi, dostawy czy płatności, co oznacza- że nie będzie żadnego przestoju w funkcjonowaniu firmy.

Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. jest dobrym rozwiązaniem. Takie zdanie wyraża znaczna większość przedstawicieli małych firm rodzinnych, bowiem instytucja zarządcy sukcesyjnego ułatwi kontynuowanie działalności. Istotne jest to, że już teraz prowadzący działalności mogą już zaplanować to wyjście awaryjne i ustanowić zarządcę jeszcze za życia.

Web: www.citihaus.pl

E-mail: biuro@citihaus.pl

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s